Saturday, September 8, 2018

Nhân bản, dân tộc, khai phóng, hay: Tìm hiểu gì về GD thời VNCH (1)

Dẫn: Entry này mở đầu cho loạt bài viết, sưu tầm, vv về giáo dục thời VNCH. Để lưu lại những gì cần lưu giữ, hy vọng sau này sẽ có người thực hiện một nghiên cứu tường tận, khách quan và nhân văn về nó.

-------
GD thời VNCH có vẻ là một chủ đề quá rộng. Rộng như chính bản thân giáo dục, vì nhìn theo nghĩa rộng thì giáo dục chính là toàn bộ cuộc sống.

Tuy nhiên, để nghiên cứu nó, ta có thể nhìn đến một số khía cạnh sau:

1. Triết lý. Ai cũng hiểu rằng gd thời VN CH có triết lý được công bố là "nhân bản, dân tộc, khai phóng". Nhưng từng thuật ngữ ấy nghĩa là gì, có nguồn gốc từ đâu, và nó được dịch ra thực tế như thế nào, rõ ràng là chưa có ai nghiên cứu tường tận. Giờ, muốn nghiên cứu thực sự tìm hiểu về triết lý ấy thì ngoài những gì đã được viết ra chỉ còn một cách là phỏng vấn những người trong cuộc, nhưng liệu còn bao nhiêu người "muôn năm cũ"?

2, Chính sách: chưa có ai sưu tầm và tìm hiểu đầy đủ các văn bản pháp luật và các chính sách liên quan đến giáo dục thời VNCH cả, đúng không? Tôi chỉ nhớ có chính sách tự trị dành cho đại học. Và có hệ thống trường công (phải thi tuyển vào) từ tiểu học đến hết trung học, vốn dành cho những học sinh ưu tú, còn lại thì đa số phải học trường tư. Có lẽ phải tập trung vào việc này.

3. Chương trình và sách giáo khoa: Hiện đã thấy có một số sách GK thời VNCH được scan lại và chia sẻ trên mạng. Đây là một việc làm rất thiết thực nhưng cũng cần có những bài viết nhận định, so sánh nó với chương trình và sách giáo khoa hiện nay. Có ai làm chưa nhỉ?

4. Đào tạo giáo viên và chính sách dành cho gv: Việc này dành cho các hậu duệ của trường DHSP Sài Gòn đây.

Tạm thời mới nghĩ được nhiêu đó, sẽ còn rất nhiều bài nữa. Bà con, anh chị em, mọi người có quan tâm đến giáo dục, xin góp tay nhé.

Email của tôi là vtpanh@gmail.com, facebook là Vu Thi Phuong Anh, ai cần xin liên lạc ạ!

Monday, September 3, 2018

Trẻ em học tiếng Anh bản ngữ có cần học đánh vần không?

Nhân có vụ tranh cãi quanh sách Tiếng Việt lớp 1 theo CNGD của HNĐ, có nhiều người hỏi tôi câu này: Trẻ em các nước khác, cụ thể là trẻ em học tiếng Anh bản ngữ, có cần phải học đánh vần như trẻ em VN không? Và nếu không, thì tại sao VN mình cứ rối lên cải cách tới, cải cách lui như hiện nay?

Thực ra, trong tiếng Anh cũng có khái niệm đánh vần (phonics), dù ít khi được nhắc đến ở VN. Và, mặc dù tôi là một fan của phonics và quan niệm rằng nên dạy phonics tiếng Anh cho người Việt (hoặc người ngoại quốc học tiếng Anh), nhưng ngay ở các nước nói tiếng Anh bản ngữ thì không phải ai cũng dạy phonics cho trẻ em. Dạy hay không dạy là tùy ... cô giáo, thật vậy các bạn ạ. Thì mấy cái nước ấy họ tự do, dân chủ quá trớn mà, hì hì.

Thôi, đùa vậy đủ rồi. Giờ thì mời các bạn đọc bài dưới đây, nhằm trả lời câu hỏi "đánh vần là gì và tại sao cần học đánh vần". Chỉ cần nghe tựa thì hy vọng các bạn đã đoán được ngày là việc đánh vần ở Mỹ là không bắt buộc. Link đây: https://theconversation.com/explainer-what-is-phonics-and-why-is-it-important-70522
------------
Còn dưới đây là tóm tắt dành cho ai ... lười đọc bản tiếng Anh: Việc có nên dạy tiếng Anh hay không là một tranh luận dai dẳng, lặp đi lặp lại nhiều lần ở các nước nói tiếng Anh. Có học tất nhiên là có thêm kỹ năng - ở đây là kỹ năng nhìn chữ viết mà đọc ra được thành âm nói - nhưng còn để bảo rằng nó có giúp đọc (reading) tốt hơn hay không, thì ... các nhà khoa học còn đang nghiên cứu.

Và các nhà giáo dục thì vẫn còn tranh luận, các bác ạ!